Fit in de keuken

De ergonomische keuken

Eindelijk is de droomkeuken daar. Glimmend RVS, prachtig afgewerkte fronten en een heus kookeiland. Na een tijd genoten te hebben van de vele voordelen van deze keuken komt de ergernis opzetten. Bukken om in kasten te komen en alles is dichtgeslibd met potjes en pakjes.

Elke week alles herordenen en naar de fysiotherapeut gaan kan een oplossing zijn. Maar in tijden dat we liever voorkomen dan genezen zijn er ook tal van andere oplossingen.

Valt het allemaal wel mee? Bedenk dan eens dat er, gemiddeld, van elke maand tijd een week in de keuken wordt gespendeerd. En per dag vinden er gemiddeld 360 verschillende werk- en loopbewegingen plaats. Reden te meer dus om de gehele ergonomie eens flink aan de kaak te stellen.

Meer ruimte en minder bukken is dus het credo. Maar hoe dit te bewerkstelligen? Zoals met alles zijn de simpelste oplossingen ook eigenlijk de beste:

Inleglades
Simpele ‘ruimte benutters’ maar oh zo handig zijn inleglades. Iedereen kent natuurlijk de besteklade. Geen rondslingerend bestek meer maar alles geordend en overzichtelijk opgeborgen. Een mes binnen seconden vinden in plaats van de hele lade overhoop te moeten halen.

Denk aan het gemak van een besteklade en vraag je af waarom niet alles in de keuken zo is ingedeeld. Vreemd eigenlijk. Dat vond een van de pioniers op ergonomisch keuken gebied ook. Orgalux is de naam en een betere keukenindeling het doel. Gevraagd naar een reactie legt Peter van Hoecke, eindverantwoordelijke van Orgalux, uit: “De meeste keukens hebben erg veel plankkasten. Maar eigenlijk is dit helemaal niet praktisch. Beter zijn grote lades met handige opbergsystemen. Bij een lade hoef je niet op de knieën en dit scheelt aanzienlijk. Bovendien is zo’n schuiflade mét inleg een stuk overzichtelijker dan een plankenkast.”

Naast bestek lades zijn er dus, onder meer door een bedrijf als Orgalux, nog veel meer ‘handige opbergers’ te krijgen. Wat te denken van speciale kruidenpotjes lades, totaal uit hout vervaardigd en met speciale uithollingen zodat de kruiden netjes blijven liggen en altijd met het etiket naar boven getoond worden. Of Zelfs foliehouder laden. Lades waar de rollen folie en bakpapier in bewaard kunnen worden. Even leuk als handig zijn ook de bordendragers. Deze standaarden zorgen er niet alleen voor dat bord en schotel netjes opgestapeld zijn maar ook dat ze simpel te pakken en dragen zijn.

Zelfs totale wijnrekken zijn in lades te verstoppen. Je kunt het zo gek niet bedenken of er is een opberg oplossing voor. Maar ondanks al deze hulpmiddelen blijft opbergen een kunst. Want ook de handige indelers zelf moeten op een logische wijze ingedeeld worden.

Keukenzones
Eigenlijk begint dat al bij de indeling van de keuken. De keuken is in te delen in 5 zones. Bevoorraden, opbergen, spoelen, voorbereiden en koken & bakken. De volgorde van dit rijtje volgt het kookproces.

1 Bevoorraden In deze keukenzone worden de typische verbruiksgoederen zoals conserven, rijst, pasta maar ook gekoelde levensmiddelen opgeslagen. 2 Opbergen In deze keukenzone worden gebruiksvoorwerpen zoals servies, glazen en bestek bewaard. 3 Spoelen In deze ‘natte’ zone naast de spoelbak en de vaatwasser is er plaats voor afvalemmers, reinigingsmiddelen en poetsbenodigdheden. 4 Voorbereiden Deze zone is een van de meest belangrijke in de keuken! De voorbereiding van de maaltijd gebeurt ten slotte hier. En een goed begin is het halve werk. Werkbestek, handige keuken hulpjes maar ook kruiden horen thuis in dit werkvlak. 5 Koken & Bakken Kookplaten, ovens, dampkappen, microgolven, potten, pannen, kookbestek en bakplaten maken hier de dienst uit.

Houdt er bij de aanschaf van een nieuwe keuken dan ook altijd rekening mee dat deze zones in oplopende volgorde, van links naar rechts, elkaar volgen (zie foto).

Keukenvormen
Naast de diverse zones is natuurlijk ook de vorm van de keuken van groot belang. Om de loopafstanden van de keuken te optimaliseren is de U-keuken het meest geschikt, direct gevolgd door het kookeiland en de G-vorm. Dit omdat bij deze keukens de aftanden tussen de verschillende keukenzones het kortst zijn. Natuurlijk kunnen andere keukens ook geoptimaliseerd worden door handige indelingen.

Is dat allemaal nou wel zo belangrijk? Een simpel voorbeeld volstaat eigenlijk al als antwoord op deze vraag. In een keuken van een doorsnee gezin, 4 personen, hebben dagelijks ruim 100(!) verplaatsingen plaats van de ene keuken zone naar de andere. Hiervan zijn er 30 van en naar de keukentafel, 50 in de keukenzones en 30 keer worden toestellen gebruikt.

Dit houdt dus in dat het ook enorm belangrijk is om de diverse toestellen op de juiste hoogte te installeren. Waarom altijd bukken voor de vaatwasser terwijl hij ook gewoon op een normale werkhoogte geplaatst kan worden?

Hier komt ook het belang voor lades weer terug. Elke dag open en sluit ons doorsnee gezin zo’n 80 keer lades en kasten. Al die kniebuigingen en grijpbewegingen gaan zich na verloop van tijd opstapelen. Met als gevolg slechte gewrichten. Een ergonomische indeling van de keuken is dus van het grootste belang!

Plaats veel gebruikte goederen op plekken die het makkelijkst te bereiken zijn. En goederen die je eigenlijk nooit gebruikt onderaan.

Tip: Hulp nodig bij het indelen van de zones? Probeer dan eens het Dynamic Space systeem van Blum. Meer informatie vind je hier.